Te Pūtake o te Tā Moko 

Ko te pūtake o te tā moko kei roto i te kōrero pūrākau mō Niwareka me tōna hoa tane, mō Mataora. I noho rāua i te wā kīhai i mōhiotia te kōkō i te kiri, i peitahia kētia ngā hoahoa ki runga i te tinana. I tētahi rā ka tūkinotia a Niwareka e Mataora, ka rere atu a Niwareka ki te iwi o tōna matua, ki te Rarohenga. I whai a Mataora i tōna hoa me te tūmanako ki te whakawhere i a ia ki te hoki mai. Engari i tōna taenga atu ki te Rarohenga, ka murua kētia ngā hoahoa peita i runga i tōna kanohi e te werawera. Katakata tonu iho te iwi o tōna hoa wahine i tā rātou kitenga i a ia - kua kōkōtia kētia ō rātou ake kanohi ki ngā kokoti pūmau.

I tōna whakamā ka inoi ia ki tōna hoa ki te muru i ōna hara, ka tono atu i tōna hungarei ki te whakaako i te tā moko ki a ia. Nāwai ā, ka murua ōna hara e Niwareka, ka hoki rāua tahi ki te ao o runga me te mau i te toi tāniko, he momo whiri rauangi. I mauria mai e Mataora te mātauranga tā moko. I pēnei te uru mai o ēnei mōhiotanga ki tēnei ao.

Ko ngā Pākehā tuatahi ki te tuhituhi mō tēnei momo toi he kaitoi e haere ana i te taha o Kāpene Kuki i te tau 1769. I muri mai i kitea te tā moko e ngā tūruhi Pākehā me ngā tāngata whai, pēnei i ngā mihingare Karaitiana, hei mea mohoao, anuanu hoki. I whakatenatena rātou i te Māori ki te whakarere i taua mahi.

I ngā tau tīmatanga o te rautau rua tekau kua tata ngaro te tā moko. Engari i te mutunga o te rautau kua ora anō taua mahi, ā, haere tonu i ēnei rā. Kei te piki haere te maha o ngā Māori kua tā mokotia tō rātou tinana, kei te piki haere te whakahīhī ki tēnei momo toi.