Te pōkai moana roa
Nō te 17 o Hereturikōkā 2012 ka wehe a Te Aurere me Ngahiraka-Mai-Tawhiti i Aotearoa. Ko te nuinga o ngā kaumoana, kīhai i puta ki te moana nui, ā, e whā rawa ngā āwhā ka tūponohia. Nā te haukerenga o ēnei āwhā ka roa ake te haerenga i te 24 rā ki te 43 rā – te pōkai roa rawa o tētahi waka hourua i ēnei rā. I te 43 o ngā rā, ka pōhiringia a Te Aurere me Ngahiraka-Mai-Tawhiti e te kauika paikea ki ngā wai māreparepa o Tubua‘i.
Ka tango kiriatatia e Kiharoa Nuku ngā ngaru whatiwhati i te haerenga atu o Te Aurere i Mangareva ki Rapa Nui i te tau 2012. He mea tuku mai e Te Tai Tokerau Tarai Waka Inc me Jack Thatcher |
Kia ū te manawatītī
Parahutihuti ana te haere oTe Aurere me Ngahiraka-Mai-Tawhiti i te haerenga atu i Tubua‘i ki Mangareva, ka mutu, e 800 rau maero moana te tawhiti i roto i te 20 rā. Hāunga tēnei, i te hurumutunga ka kotahi atu ki roto ki te hau. Ko tōna tikanga e ono haora te 30 maero moana whakamutunga, engari e whā rā kē te waka e nanaiore ana.
Ko te hoariri ko te āhuarangi me te manawarere i te ūnga ki Mangareva. Ka noho mō te kotahi wiki i mua i te whanatū ki Rapa Nui.
Ko te kaumoana ko Rahi Tamati e hoki mahara ana ki tēnei terenga i te nanaioretanga o Te Aurere ki Mangareva i roto i ngā ākinga o te hau. He mea tuku mai e Rahi Tamati me Te Tai Tokerau Tarai Waka Inc |
Te pānui i ngā tohu
Ko Piripi Smith te pia kaiwhakatere i runga i a Te Aurere. E whakamahi ana ia i ngā tikanga whakatere waka ki te kimi i te huarahi me te pānui i ngā tohu pēnei i ngā āmaimai, i ngā ngaru, i te hau me te tini o Tangaroa.
Kātahi nā ka kite ngā kaumoana o Te Aurere i te ika ahi i waenganui i ngā kōhiwi o te waka hourua. Ka tapaina te ika rā ko ‘Rapa’. E hia kē ngā rā ka whai te ika nei i te waka, ā, e rua rā i waho atu o Rapa Nui, ka ngaro te ika rā. Ko te tohu whakamutunga ko te manu i tau ki runga i a Te Aurere i tōna tomokanga ki ngā wai o Rapa Nui. Ka tapaina te manu rā ko ‘Nui’.
Ko Kiharoa Nuku i runga i a Te Aurere i te haerenga atu i Aotearoa ki Tubua‘i. He mea tuku mai e Te Tai Tokerau Tarai Waka Inc me Jack Thatcher |
Ka tau ki Rapa Nui
I te 28 o Whiringa-a-rangi 2012, ka ū a Te Aurere me Ngahiraka-Mai-Tawhiti ki te rāwhiti o Rapa Nui, ki te wāhi e kī ana ko Ahu Tongariki. I konei anō nei mihia ai a Te Aurere e ngā pakoko mo‘ai 15 te tokomaha.
Ka whakatau ngā kaumoana kia tiaki mō ngā rā e ono kia tae atu a Hekenukumai. Nō te 6 o Hakihea 2012, ka tū te kawanga, he mahinga nui whakahirahira ki ngā Māori me ērā o Rapa Nui. E hia mano tāngata ka karahuihui ki te tāhuna i Anakena, tāngata whenua mai, tūruhi mai, me ngā Māori i rere atu i Aotearoa.
I tū arawhata ngā toa o Rapa Nui hei pikinga ki ngā karu o te mo‘ai. Koinei te takinga tuatahi o tēnei momo kawanga mō ngā rau tau maha.
Te pōhiri ki Rapa Nui, 2012. He mea tuku mai e Te Tai Tokerau Tarai Waka Inc me Jack Thatcher |
Te waihapenga
Whai muri i te wehenga i Rapa Nui ki Rarotonga, ka tūtaki a Te Aurere me Ngahiraka-Mai-Tawhiti i waenganui i a Nuku Hiva me Tuamotu. I a rātou e tatari ana kia tōhipa atu te huripari, he pāinaina te mahi a ngā kaumoana. Ka kaukau, ka toha kai me ētahi atu rauemi. I tēnei o ngā haerenga ka tūhono rātou ki ngā tikanga tawhito, ki te taiao, ki a rātou anō.
E kaukau ana ngā kaumoana o Te Aurere me Ngahiraka-Mai-Tawhiti i waenganui o Nuku Hiva me Tuamotu. He mea tuku mai e Te Tai Tokerau Tarai Waka Inc me Jack Thatcher |
Te tapitapi i a Te Aurere
Nō te 18 o Haratua 2013 ka ū aTe Aurere me Ngahiraka-Mai-Tawhiti ki te tāhuna i Aurere. E hia kē ngā taotū o te waka, ki ngā kahokaho me ngā pūkaha, ā, ki te hoe i hanga wawetia i te kāraho me ētahi atu wāhanga o te waka hourua.
Kātahi ka tīmatangia ngā tapitapinga, ka tere kumea a Te Aurere i te wai, kātahi nā ka wetewetea. E noho ana ia ki raro wharau ki te tāhuna i Aurere – heoi he rā anō ka rere anō a Te Aurere.
E tō ana ngā kaumoana o Te Aurere i te waka mā te awa o Te Awapoko ki te tāhuna i Aurere, whai muri i ngā marama e iwa i te moana, 2013.
He mea tuku mai e Te Tai Tokerau Tarai Waka Inc me Jack Thatcher